روزانه هزاران تن پسماند و زباله در كشور تولید میشود كه از سوی متولیان امور شهری جمعآوری و در سایتهای جمعآوری، دفن و امحا میشود. پسماند و مدیریت زباله از امورمهم شهری است. رفت و روب و نظافت شهری، جمعآوری، حمل و دفع پسماندهای خانگی، ساماندهی و مدیریت پسماندهای عمرانی، جمعآوری و حمل پسماند خشك، پردازش، پالایش پسماند خانگی، تولید كود گرانوله، كمپوست و تولید برق از مواد قابل سوخت باقی مانده، آموزش شهروندی در زمینه مدیریت پسماند، حفاظت از محیطزیست و جداسازی و امحای پسماندهای الكترونیك را میتوان از وظایف مدیریت پسماند در كشور عنوان كرد.
اگرچه در زندگی مدرن شهری، انواع دیگر پسماند نیز به گونهای اجتنابناپذیر تولید میشود، شهرداری متولی جمعآوری و دفع زبالههای شهری خانگی است. اما آنچه امروزه بهعنوان یكی از مشكلات اصلی در جمعآوری پسماند مطرح میشود ایجاد مشكلات زیستمحیطی برای مناطق نزدیك به سایتهای دفن زباله است كه سقز نیز از این موضوع جدا نیست.
جانمایی سایت جدید دفن پسماند در سقز
شهردار سقز با اشاره به جانمایی مكان جدید برای دفن زبالههای شهری در سقز میگوید: با وجود همه كاستیهای مالی و نیروی انسانی، در ماههای اخیر تلاش زیادی برای بهبود وضعیت مدیریت پسماند سقز شده است؛ از اقدامات تبلیغی و فرهنگسازی گرفته تا تفكیك از مبدأ و تلاش برای مكانیابی محل جدید دفن پسماند.
«ضیاءالدین نعمانی» به اجرای طرح تفكیك از مبدأ پسماند در سقز اشاره میكند و ادامه میدهد: با طراحی و اجرای تفكیك پسماند خشك از مبدأ ۱۲هزار خانوار در سال گذشته تحـت پوشش این طرح قرار گرفتند. همچنین در سال جاری با انعقاد قرارداد جدید با پیمانكار، این روند اجرا و توسعه پیدا میكند.
فرهنگسازی برای تفكیك زباله از مبدأ
وی میافزاید: فرهنگسازی و جلب مشاركت شهروندان یكی از برنامههای اصلی برای تفكیك زباله و پاكیزگی شهری است كه در این زمینه میتوان به اقداماتی همچون توزیع رایگان نایلونهای تفكیك زباله، نصب سطلهای زباله با ظاهری مناسب در شهر و نصب بنرها و پیامهای بهداشتی در شهر از جمله میدانهای اصلی و پاركها اشاره كرد. شهردار سقز با تأكید بر توسعه فعالیتهای فرهنگی برای تفكیك پسماند از مبدأ عنوان میكند: پخش بروشور بین شهروندان و اجرای برنامههای فرهنگی همچون نمایش خیابانی و بسیاری دیگر از برنامهها از جمله اقداماتی بوده كه در حوزه پسماند و بازیافت در سقز انجام شده است.
نعمانی تصریح میكند: برگزاری جشنواره فیلم كوتاه شهروند، تهیه فیلمهای كوتاه و تهیه تیزرهای تبلیغاتی از دیگر برنامههای ما در این حوزه است.
وی میافزاید: مكانیابی جدید محل دفن پسماند سقز و تهیه طرح مطالعات ارزیابی آثار زیستمحیطی محل دفن بهداشتی پسماند یكی از برنامههای اصلی شهرداری سقز برای ساماندهی این موضوع است.
تهیه طرح مطالعات ارزیابی آثار زیستمحیطی
این مسئول در ادامه به تهیه طرح مطالعات ارزیابی آثار زیستمحیطی سقز توسط استادان دانشگاههای استان اشاره میكند و میگوید: با توجه به شاخصهای در نظر گرفته شده، مكانی كه دارای بالاترین بهرهوری و كمترین زیاندهی با توجه به معیارهای شناخته شده را داشته باشد، پس از ارائه نظریات كارشناسی و روند اداری، وارد فاز اجرایی و عملیاتی خواهد شد.
نعمانی با اشاره به اهداف این پروژه عنوان میكند: مكانیابی مناسب با توجه به معیارهای زمینشناسی، اجتماعی، ژئومورفولوژی و هیدرولوژیكی منطبق با آییننامههای زیستمحیطی برای دفن زباله از اهداف طرح است.
مطالعات طرح پسماند براساس ۵ معیار
شهردار سقز درباره مطالعات مكانیابی انجام شده میگوید: این مطالعات بر پایه ۵ معیار اجتماعی (فاصله از فرودگاه، مكانهای تاریخی، مسكونی، جادهها، چاههای آب، آبراهههای دائمی، خطوط انتقال آب، برق و گاز) ، هیدرولوژیكی (فاصله از سد، فاصله از چشمههای آب و آبراهههای موقتی)، زیستمحیطی (كاربری اراضی و فاصله از مناطق حفاظت شده)، زمینشناسی (لرزه خیزی، ساختار زمین شناختی و فاصله ازگسلها) و ژئومورفولوژی (شیب و طبقات ارتفاعی) بهصورت وزنی به علاوه شاخص باد بهعنوان خنككننده در نظر گرفته شده است. در نهایت مكانی كه دارای كمترین ضرر و بهرهوری بالایی باشد، مد نظر قرار گرفته است.
وی به مكان جدید سایت اشاره میكند و میگوید: با لحاظ كردن معیارهای مذكور بهترتیب اولویت مكانهای بدرآباد (محـل دفن فعلی)، نزدیكی تاوه قران، آلتون، كانی كبود و جاده سرشیو را مناسبترین نقاط برای این مسأله در نظر گرفتیم. با فراهم كردن بستر و تمهیدات لازم برای طراحی و اجرای محـل دفن، تفكیك از مبدأ و تفكیك در مقصد، مكان تاوه قران مناسبترین محل برای دفن پسماند پس از مكان كنونی در سقز است.
نعمانی میافزاید: مطالعات ارزیابی مكانیابی جدید محل دفن پسماند سقز كه توسط مشاوران صورت گرفته، با توجه به ابعاد و تبعات مختلف، بالاتر از تراز آییننامههای زیستمحیطی رعایت شده و مدنظر قرار گرفته است.
شهردار سقز جلب مشاركت و سرمایهگذاری بخش خصوصی برای اجرای طرحهای متعدد پسماند در سقز را از دیگر برنامهها اعلام میكند و میگوید: بهزودی در این زمینه خبرهای خوبی به اطلاع شهروندان خواهد رسید.
مشكلات فعلی دفن زباله در سقز
شهردار سقز با اشاره به مشكلات موجود درزمینه پسماند سقز میگوید: ورود شیرابه ناشی از ورود پسماند، وجود خطوط انتقال برق فشار قوی در محـل فعلی دفن، مشكلات اجتماعی و وجود معارضان محـلی چون ساكنان و اهالی روستای بدرآباد، وجود پرندگان كاكایی كه امكان جهش سلولی و انتقال انواع بیماری بهگونههای مختلف پرندگان را دارا هستند، نزدیكی به جاده اصلی سنندج ـ سقز و منظره نامناسب آن و نزدیكی به فرودگاه در حال احداث سقز از جمله مشكلاتی است كه در حال حاضر با آن مواجه هستیم. نعمانی در ادامه میگوید: برای احـداث لندفیل در آییننامههای زیستمحیطی و مكانیابی، معیارهای مختلفی در نظر گرفته شده است، كه در شعاع ۱۰ كیلومتری سقز هیچ نقطه مناسبی كه دارای آن شاخصهای مورد نظر بهطور كامل باشد، وجود ندارد./ روابط عمومی شهرداری سقز
