داشتن فرزند موضوعی است که برای بعضی از خانوادهها از اهمیت بالایی برخوردار است. خانوادهها حاضرند از انواع داروها استفاده کنند، به مدت طولانی زیر نظر پزشک باشند و… تا بتوانند کودکی را به دنیا بیاورند.
گاهی تمام تلاشها برای باردارشدن بینتیجه میماند. این زمانی است که اطرافیان راههای جایگزینی را برای اینکه خانواده بتواند کودکی از آنِ خود داشته باشد، پیشنهاد میدهد؛ رحم جانشین یکی از روشها برای رسیدن به این هدف است.
بعضی از خانوادهها حاضر میشوند به کمک زن دیگر که ممکن است از افراد خانواده یا فردی که قبول میکند در مقابل دریافت وجهی ٩ ماه از جنین یک خانواده در رحم خود نگهداری کند، کودکی به دنیا آورند. پیمودن مسیر ٩ ماهه پیش رو کار سادهای نیست، هر چند که عشق به کودک زن و مردی را بیتاب کرده باشد.
قانون اهدای جنین به زن و شوهر نابارور سال ۱۳۸۲ در مجلس تصویب و مرداد ماه سال ۱۳۸۳ به تائید شورای نگهبان رسید، اما این قانون خلاءهای بسیاری دارد که تاکنون مغفول مانده است.
افشین عبداللهنژاد، وکیل دادگستری میگوید:
«چون قانونی نداریم این مسأله به معضل تبدیل شده است. از نظر قانونی طفل متعلق به کسی است که از اسپرم او به وجود آمده، یعنی طفل متعلق به پدر و مادری است که از اسپرم و تخمک انها جنین به وجود آمده است، اما بیمارستانها معمولا گواهی ولادت را به کسی میدهند که جنین از بطن آن مادر متولد شده باشد. اینجا تعارض به وجود میآید».
در سایت آگهی گذاشته، گفته ٢٥ سال دارد و صاحب یک فرزند است. ازهمسرش جدا شده و آمادگی این را دارد که کودکی در رحمش رشد کند. سارا میگوید: «من و مریم هر دو این کار را انجام میدهیم. اگر دنبال آدمی هستید که شوهر نداشته باشد یا زن شوهردار، هر دو آماده هستیم.»
از خودش میگوید که تا به حال دوبار این کار را انجام داده و مشتریانش از او راضی بودند: «با اینکه همه میگویند برای زن بیوه این کار مشکلساز است، من میدانم که برای مخفی نگهداشتن بارداری باید چه کار کرد، در عوض شما مطمئن باشید که همسرم با من در این دوران رابطه برقرار نمیکند.»
سارا از شرایط کار مریم هم تعریف میکند: «اگر زن شوهردار بخواهید، مریم الان خالی است. شوهرش هم راضی است، میآید و قرارداد امضا میکند.». سارا میگوید برای ٩ ماه بارداری ٣٠میلیون تومان دریافت میکند، مریم هم با ٣٥ تا ٤٢ میلیون تومان راضی خواهد شد.
آمار دقیقی از خریداران و فروشندگان در این بازار در دسترس نیست، اما خبرگزاری مهر سال ۱۳۹۳ تحمین زده بود در ایران حدود سه میلیون زوج نابارور وجود دارد که بخشی از آنها «جذب این بازار شدهاند».
این آماری است که مرکز کنترل و پیشگیری بیماری و جامعه فناوری کمک باروری داده است و بر این اساس نوزادان متولدشده از رحم جایگزین از سال ٢٠٠٤ تا ٢٠٠٨، ٨٩درصد رشد داشته است که این رقم با گذشت هرسال بر تعداد آن افزوده شده است/شهروند